Ευαγγελιστής  Μάρκος,  του Λόγου διάκονος, και προφήτης σοφός.

Μια ολιγάριθμη ομάδα Αγίων της Εκκλησίας μας φέρει το όνομα «Ευαγγελιστής», δηλαδή φορέας του καλού μηνύματος. Πρόκειται για το χαρμόσυνο μήνυμα της απελευθερώσεως του ανθρωπίνου γένους από τα δεσμά του αρχέκακου — το μήνυμα του Σωτήρος Χριστού.

Οι Άγιοι αυτοί έγραψαν το Ευαγγέλιο, το άλφα και το ωμέγα της πίστεώς μας. Οι Ευαγγελιστές είναι τέσσερις: Ιωάννης, Λουκάς, Μάρκος και Ματθαίος.

Ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Μάρκος

Το σημερινό κείμενο αφιερώνεται στον Απόστολο και Ευαγγελιστή Μάρκο.
Ο Μάρκος ήταν Κύπριος, γιος της Μαρίας (αδελφής του Αποστόλου Βαρνάβα). Το ιουδαϊκό του όνομα ήταν Ιωάννης, ενώ το ρωμαϊκό Μάρκος, με το οποίο και έγινε γνωστός.

Από μικρός ασχολήθηκε με τα της Εκκλησίας και για μεγάλο διάστημα υπήρξε συνεργάτης των Αποστόλων Παύλου, Πέτρου και Βαρνάβα.

Συνόδευσε τους Αποστόλους Παύλο και Βαρνάβα στο πρώτο ιεραποστολικό ταξίδι (Πράξ. 12,25· 13,5). Αποχώρησε στην Πέργη της Παμφυλίας (Πράξ. 13,13), γεγονός που δυσαρέστησε τον Απόστολο Παύλο.

Ωστόσο, οι σχέσεις τους αποκαταστάθηκαν και ο Παύλος τον αποκαλεί πλέον «συνεργόν». Κατά την πρώτη φυλάκιση του Παύλου, ο Μάρκος βρίσκεται στη Ρώμη (Κολ. 4,10· Φιλήμ. 24), ενώ αργότερα ο Παύλος ζητά να έρθει κοντά του (Β’ Τιμ. 4,11), δείχνοντας τη μεγάλη εμπιστοσύνη προς το πρόσωπό του.

Σχέση με τον Απόστολο Πέτρο

Με τον Απόστολο Πέτρο συνεργάστηκε στενά. Στην πρώτη επιστολή του, ο Πέτρος τον αποκαλεί «γιο του» (Α’ Πέτρ. 5,13), φανερώνοντας τον βαθύ δεσμό τους.

Στη Ρώμη, ο Μάρκος γράφει το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο, κατόπιν προτροπής των πιστών. Όπως αναφέρει ο ιστορικός Μελέτιος, οι Ρωμαίοι ζήτησαν γραπτή καταγραφή του κηρύγματος του Πέτρου, γεγονός που οδήγησε στη συγγραφή του Ευαγγελίου (μαρτυρία και του Ευσέβιου).

Το Ευαγγέλιο του Μάρκου

Ο Μάρκος έγραψε το Ευαγγέλιό του περίπου το 65 μ.Χ. Είναι το συντομότερο από τα τέσσερα Ευαγγέλια.

Δεν υπήρξε μαθητής του Χριστού, όμως κατέγραψε πολλά γεγονότα από τη ζωή Του.

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του έργου του είναι ότι δίνει έμφαση στα έργα και τα θαύματα του Χριστού, περισσότερο παρά στις διδαχές Του. Σκοπός του ήταν να αναδείξει τη θεϊκή καταγωγή του Χριστού μέσω της δύναμης των θαυμάτων.

Στην αγιογραφία, δίπλα στον Ευαγγελιστή απεικονίζεται λιοντάρι, σύμβολο δύναμης.

Ιεραποστολικό έργο και μαρτύριο

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Μάρκος κήρυξε σε:
Αίγυπτο, Λιβύη, Βαρβαρία και Πεντάπολη και έγινε ο πρώτος επίσκοπος Αλεξανδρείας.

Υπάρχει η παράδοση ότι ήταν:

• ο άνθρωπος με το «κεράμιον ύδατος» (Μάρκ. 14,13)
• και ο νεανίας που έφυγε γυμνός στη Γεθσημανή (Μάρκ. 14,51-52)

Πηγές αναφέρουν ότι ο Μυστικός Δείπνος έγινε στο σπίτι της μητέρας του και ότι ο ίδιος ήταν αυτόπτης μάρτυρας γεγονότων του Πάθους.

Στην Αλεξάνδρεια επιτέλεσε πολλά θαύματα και ενίσχυσε την Εκκλησία, χειροτονώντας επισκόπους και κληρικούς.

Το τέλος του

Οι ειδωλολάτρες, βλέποντας την εξάπλωση του Χριστιανισμού, αποφάσισαν να τον θανατώσουν.

Τον έδεσαν με σχοινιά και τον έσερναν πάνω σε πέτρες. Το σώμα του διαμελιζόταν και το αίμα του πότιζε τη γη.

Στη φυλακή εμφανίστηκε ο Χριστός, αποκαλύπτοντάς του τη δόξα που θα λάβει. Την επόμενη ημέρα υπέστη νέο μαρτύριο και παρέδωσε την ψυχή του στον Θεό.

Το άγιο λείψανό του ενταφιάστηκε με ευλάβεια στην Αλεξάνδρεια.

Κατά τον 9ο αιώνα μεταφέρθηκε στη Βενετία, όπου ανεγέρθηκε ναός προς τιμήν του.

Μνήμη και τιμή

Η μνήμη του τιμάται στις 25 Απριλίου.
Επειδή συχνά συμπίπτει με τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, μετατίθεται μετά το Πάσχα.

Λειτουργικά Κείμενα

Απολυτίκιο

Τοῦ Πέτρου συνέκδημος, καὶ κοινωνὸς ἱερός,
τοῦ Λόγου διάκονος, καὶ ὑποφήτης σοφός,
ἐδείχθης Ἀπόστολε·
ὅθεν τὸ τοῦ Σωτῆρος Εὐαγγέλιον θεῖον,
Μᾶρκε, διαχαράττεις ὡς οὐράνιος μύστης·
διὸ, Εὐαγγελιστά σε πόθω γεραίρομεν.

Κοντάκιο

Ἐξ ὕψους λαβών τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος,
ῥητόρων πλοκάς διέλυσας, Ἀπόστολε,
καὶ τὰ ἔθνη ἅπαντα σαγηνεύσας,
Μᾶρκε ἀοίδιμε,
τῷ Δεσπότῃ προσήγαγες,
τὸ θεῖον κηρύξας Εὐαγγέλιον.

Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός